Deze demo bevat fragmenten van de originele tekst. Onderstaande onderwerpen worden uitgebreid behandeld op de Cd-rom. 

Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, divisie Luchtvaart en het ministerie van Defensie zijn verantwoordelijk voor de luchtvaart in Nederland en het beheer van het Nederlandse luchtruim. De luchtvaartwetgeving is gebaseerd op de International Civil Aviation Organisation (ICAO). De ICAO is in 1947 officieel opgericht en maakt onderdeel uit van de Verenigde Naties. Het doel van de ICAO is principes en standaarden opstellen voor de internationale luchtvaart. Zo’n 188 landen zijn aangesloten bij de ICAO. 

Het is voor landen altijd mogelijk om uitzonderingsregels te maken op de internationale afspraken voor het eigen luchtruim. De regering van iedere lidstaat is het hoogste gezag over het luchtruim boven het grondgebied van de betreffende lidstaat. Nederland kent de Luchtvaartwet met daarin het Luchtvaartverkeerreglement (LVR) en de Regeling Toezicht Luchtvaart (RTL).   

De algemene ICAO reglementen zijn van toepassing op het gebied dat ‘open zee’ genoemd wordt. Dit is het gebied dat buiten de territoriale wateren ligt.   

Tijdens een internationale vlucht dienen ten minste de volgende documenten aan boord te zijn:   

• Bewijs van luchtwaardigheid (BVL)

• Bewijs van inschrijving (BVI)

• Bewijs van bevoegdheid (BVB)

• Bewijs aanwijzing radiostation (BAR)

• Logboek/journaal  

Begrippen:   

• Aërodrome circuit: Vaststaande vliegbaan in de omgeving van luchtvaartterrein (aërodrome). Het circuitgebied in Nederland heeft een hoogte tot 1.000 ft. above aërodrome level (AAL). Het circuit heeft een hoogte tot 700 ft. AAL.

• Aërodrome: Gebied dat gebruikt wordt voor bewegingen van luchtvaartuigen.

• Apron: Een deel van het aërodrome ingericht voor het opstellen en/of parkeren van luchtvaartuigen en behoort niet tot het Manoeuvering Area

• Flight Information Region (FIR): Vast afgebakend luchtruim, waarbinnen inlichtingen en informatie tijdens vluchten worden verstrekt en alarmering wordt verzorgd.

• Gezagvoerder: Persoon aan boord van het luchtvaartuig die de leiding heeft en verantwoordelijk is voor een veilige uitvoering van de vlucht.

• Luchtvaartuig: Een toestel dat in de dampkring kan worden gehouden door krachten die de lucht daarop uitoefent.

• Manoeuvring area: Runway(‘s) met rijbanen.

• Movement area: Manoeuvring area met apron

• Runway: Een rechthoekig deel van het aërodrome ingericht voor het landen of opstijgen van luchtvaartuigen.

• Taxiway: Een deel van het aërodrome ingericht voor het taxiën van luchtvaartuigen.

• Vliegtuig: Een luchtvaartuig zwaarder dan lucht met een voortstuwingsinrichting.

• Vleugelvliegtuig: Een vliegtuig dat dynamisch in de lucht kan blijven door reactiekrachten op vlakken die bij eenzelfde vliegtoestand niet van stand hoeven te veranderen.

• Vliegzicht: Zicht recht vooruit zoals waargenomen vanuit de stuurhut van een luchtvaartuig tijdens de vlucht.

• Vlucht: Verplaatsing van een luchtvaartuig van het tijdstip dat het in beweging komt met de bedoeling op te stijgen, tot het moment dat het luchtvaartuig tot volledige stilstand is gekomen na de landing.  

Luchtvaartterrein:

Ieder luchtvaartterrein of aërodrome moet zijn voorzien van ten minste één windzak.Een landings-T is  een indicatie voor een landings -en stijg richting evenwijdig aan het staande been & van de voet naar de top van de T. De kleur van de T is wit of oranje (zie grondtekens). Een seinlamp en, indien er geen radio gebruikt wordt, een seinvierkant.

De categorie Luchtvaartuigen kan worden onderverdeeld in:

• Aeroplane (A) 

• Helicopter (H)

• Free Balloon (FB)

• Air Ship (AS)

• Glider (G)  

De categorie Aeroplane kan worden onderverdeeld in:   

• Single Engine Piston (SEP)

• Touring Motor Gliders (TMG)

• Micro Light Aeroplanes (MLA)

• Very Light Aircraft (VLA)  

De categorie Glider kan worden onderverdeeld in:   

• Hangglider

• Paraglider  

Het nationaliteitskenmerk van Nederland is PH (Papa Hotel). Daarna komt het inschrijvingskenmerk.   Vliegtuigen, helikopters en luchtballonnen krijgen na het nationaliteitskenmerk 3 letters, bijvoorbeeld PH-LKS.

Zweefvliegtuigen en motorzweefvliegtuigen krijgen na het nationaliteitskenmerk 3 of 4 cijfers, bijvoorbeeld PH-987 of PH-2005.

Micro Light Aircrafts (MLA’s) krijgen na het nationaliteitskenmerk PH een cijfer-letter-cijfer code, bijvoorbeeld PH-5B6.    

Het inschrijvingskenmerk mag niet de Q als eerste letter hebben en mag ook niet  worden verward met de internationale nood/urgentiesignalen: SOS, XXX, PAN, MAYDAY, TTT.  Ieder luchtvaartuig moet zijn voorzien van een identiteitsplaat met nationaliteits -en inschrijvingskenmerk. 

De Joint Aviation Authorities (JAA) is begonnen als een Europese samenwerking voor de certificatie van vliegtuigen. Heden tracht men de ICAO reglementen te harmoniseren in Europees verband. De JAA hebben regelgeving opgesteld onder de noemer Joint Aviation Requirement (JAR). De JAA landen hebben afspraken gemaakt omtrent autorisatie van examinatoren, registratie en kwalificatie van vliegscholen, uitgifte vliegbrevetten, etc. etc. Deze afspraken liggen vast binnen de JAR-Flight Crew Licensing (FCL).     

De Nederlandse luchtvaartwetgeving kent 4 niveau’s. Van hoog naar laag:   

• Het verdrag

• De wet

• Algemene maatregel van bestuur (amvb)

• Regeling

In Nederland zijn officiële luchtvaartpublicaties bekend:

• Notice to Airman (NOTAM).

• Aeronautical Information Publication (AIP).

• Visual Flight Rules (VFR) gids.

• Aeronautical Information Circular (AIC) A en B. 

Belangrijk: Voorschriften veranderen voortdurend. Raadpleeg altijd de laatste uitgave/druk van de VFR-gids, kaarten, NOTAMS en AIC’s!

Filmen en/of fotograferen vanuit een vliegtuig in het Nederlandse luchtruim is verboden tenzij het bevoegd gezag een vergunning heeft verleend. 

Verkeersleidingsgebieden:

• CTA Control Area, algemeen verkeersleidingsgebied

• TMA Terminal Control Area, naderingsverkeersleidingsgebied

• CTR Control Zone, plaatselijk verkeersleidingsgebied

De minst beperkende luchtruimklasse bepaald de grens tussen de klassen onderling.   

Daarnaast onderscheiden we: 

Aerodrome Traffic Zone (ATZ), rond een ongecontroleerd luchtvaartgebieden in militaire CTR’s als ze gesloten zijn Special Rules Zone (SRZ), gebieden waar specifieke regels gelden In de Aërodrome Control Service (ACS) wordt radar gebruikt voor de omgeving van de luchthaven te scannen, wordt de separatie geregeld voor vertrekkende vliegtuigen, worden VFR vluchten begeleidt en worden vliegtuigen begeleidt die op Final Approach zitten.     

De gezagvoerder mag niet zonder toestemming van ATC: 

• Starten of landen binnen een CTR 

• Een CTR binnenvliegen. 

Separatie: 

• IFR gescheiden van IFR 

• IFR gescheiden van VFR 

Belangrijk: VFR wordt niet gescheiden van VFR   

Luchtruimclassificatie:   

Klasse A: Alleen bestemd voor IFR vluchten.    

Klasse B: Toegang voor IFR & VFR vluchten. 2-zijdig radiocontact is verplicht. Alle luchtverkeer wordt gesepareerd. Er is verkeersleiding voor alle luchtverkeer. Er is geen snelheidsbeperking onder de 10.000 ft. tenzij ATC anders aangeeft.   

Klasse C: Toegang voor IFR en VFR vluchten. Er is separatie tussen VFR-IFR verkeer. ATC geeft verkeersleiding aan gesepareerd VFR-IFR verkeer, maar geeft informatie aan VFR vluchten. 2-zijdig radiocontact is verplicht. Alle CTR’s in Nederland zijn klasse C. Voor het binnenvliegen van een CTR moet een VFR vlucht toestemming hebben van ATV. Er is een snelheidsbeperking onder de 10.000 ft. van 250 KIAS.   

Klasse D: Deze klasse komt in Nederland niet voor.   

Klasse E: Toegang voor IFR en VFR vluchten. ATC geeft informatie aan VFR vluchten. 2-zijdig radiocontact met ATC is niet verplicht voor VFR vluchten en ATC hoeft geen toestemming te geven voor vliegbewegingen. Er is geen separatie tussen VFR en IFR verkeer. Hierdoor moet de VFR vlieger zich bewust zijn van het botsgevaar tussen VFR en IFR verkeer. Er is een snelheidsbeperking onder de 10.000 ft. van 250 KIAS.   

Klasse F: Toegang voor IFR en VFR vluchten. ATC geeft informatie aan VFR vluchten. 2-zijdig radiocontact met ATC is niet verplicht voor VFR vluchten en ATC hoeft geen toestemming te geven voor vliegbewegingen. Er is geen separatie tussen VFR en IFR verkeer. Hierdoor moet de VFR vlieger zich bewust zijn van het botsgevaar tussen VFR en IFR verkeer. Er is een snelheidsbeperking onder de 10.000 ft. van 250 KIAS.   

Klasse G: Toegang voor IFR en VFR vluchten. ATC geeft informatie aan VFR vluchten. 2-zijdig radiocontact met ATC is niet verplicht voor VFR vluchten en ATC behoeft geen toestemming te geven voor vliegbewegingen. Er is geen separatie tussen VFR en IFR verkeer. Hierdoor moet de VFR vlieger zich bewust zijn van het botsgevaar tussen VFR en IFR verkeer. Klasse G is het luchtruim van de grond tot de ondergrens van het gecontroleerde gebied dat daarboven ligt. Er is een snelheidsbeperking onder de 10.000 ft. van 250 KIAS. De grens van twee luchtruimklassen wordt bepaald door de minst beperkende klasse. Jachtvliegtuigen mogen vanaf 1200 ft. AMSL vliegen. VFR verkeer kan beter onder de 1200 ft. AMSL blijven.   

Zichtvliegregels:   

In klasse B t/m G: Vliegzicht 8 km. (in klasse C 5 km) Verticale afstand tot bewolking 300 meter (in klasse B mag geen bewolking aanwezig zijn) Horizontale afstand tot bewolking 1.500 meter.   

In klasse F en G wordt onderscheid gemaakt in zichtvliegregels voor verschillende hoogten. Bovenstaande minima gelden ook in klasse F en G boven de 3.000 ft. AMSL. Onder de 3.000 ft. AMSL gelden minima: In klasse F op of onder 3.000 ft. AMSL. 

In Nederland zijn onder bepaalde omstandigheden toch VFR vluchten toegestaan binnen de CTR met een lagere wolkenbasis en minder grondzicht. Special VFR zicht > 3km wolkenbasis > 600’. Een VFR vlucht moet gecontroleerd worden uitgevoerd in luchtruimklasse B en C.  De zichtvliegregels worden uitgebreid behandeld op de Cd-rom.  

Gevaars –en verboden gebieden:     

• EHR: Europe Holland Restricted. Periodiek verkeer is mogelijk  

• EHD: Europe Holland Danger. Gevaar voor de luchtvaart

• EHP: Europe Holland Prohibited. Geen verkeer mogelijk   

Transition altitude in de AMS FIR bedraagt 3.500 ft. voor VFR vluchten. Transition Level ligt daar minimaal 1.000 ft. boven. Het transition level wordt ieder uur vastgesteld.   De minimale vlieghoogte is, algemeen gesteld, een hoogte waarop een noodlanding gemaakt kan worden zonder gevaar voor personen of goederen op het land. Boven de bebouwde kom is de minimale vlieghoogte 1.000 ft. boven het hoogste obstakel binnen een straal van 2.000 ft. Op andere plekken is de minimale vlieghoogte 500 ft. boven land of water. Gecontroleerde VFR vluchten moeten zich houden aan IFR hoogte en/of hoogte aangegeven door ATC. 

VFR vluchten met een hoogte van meer dan 3.500 ft. boven grond of water, moeten worden uitgevoerd op de volgende hoogten:

• Van 000/360-179 graden magnetische grondkoers: Oneven flight levels + 500 ft. (035, 055, 075, 095)

• Van 180-359 graden magnetische grondkoers: Even flight levels + 500 ft. (045, 065, 085, 105)  

Transponder:  VFR vluchten dienen een transponder aan boord hebben, behalve als men onder de 1200 ft. AMSL blijft in luchtruimklasse G, buiten de Genofic area. De transponder moet op mode S of A + C code 7000 gebruikt worden, behalve onder Schiphol TMA-1, tenzij anders voorgeschreven door ATC.   

U kunt de gehele tekst op Cd-rom bestellen via de bestelpagina.